Geçtiğimiz hafta Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad’da düzenlenen World Defense Show (WDS) 2026 fuarı, savunma sanayisinin önemli bir buluşma noktası olarak dikkat çekti. Kara ve deniz savunma sistemlerinin yanı sıra hava platformları da etkinlikte önemli bir yer tuttu. Bu yıl, klasikleşmiş Saudi Hawks akrobasi timinin BAE Hawk jetleriyle gerçekleştirdiği gösterinin yanı sıra, onur konuğu olarak Güney Kore’nin Black Eagles ekibi T-50 Golden Eagle ileri eğitim jetleriyle sahne aldı.
WDS, komşu Birleşik Arap Emirlikleri’nde düzenlenen Dubai Airshow kadar uluslararası bir etkinlik olmasa da, Suudi Arabistan’ın askeri ihtiyaçlarına odaklanmasıyla dikkat çekiyor. Suudi Hava Kuvvetleri’nin (RSAF) yüksek bütçesi ve modernizasyon ihtiyacı, fuarı dünyanın önde gelen havacılık şirketlerinin Suudi pazarına sunduğu teklifleri sergileyen önemli bir vitrin haline getiriyor.
Beşinci nesil savaş uçakları yarışında hangi modeller öne çıkıyor?
Fuarın en dikkat çekici rekabeti, RSAF için beşinci nesil savaş uçakları alanında yaşandı. Suudi Arabistan, Lockheed Martin F-35A Lightning II için 48 adetlik satış talebinde bulundu. Trump yönetiminin bu talebe ciddi bir itirazda bulunmadığı belirtiliyor. ABD’li şirket, RSAF işaretleri taşıyan gerçek boyutlu bir F-35A maketi sergileyerek dikkatleri üzerine çekti.
Fuar alanında başka “beşinci nesil” modeller de yer aldı. Turkish Aerospace Industries (TAI), Suudi işaretleri taşıyan Kaan’ın ölçekli bir maketini tanıttı. Ayrıca, Korean Aerospace Industries (KAI) tarafından sergilenen Güney Kore işaretli KF-21 Boramae modeli de fuarın önemli parçalarından biriydi. BAE Systems ise gelecekteki GCAP Tempest projesinin gerçek boyutlu maketini tanıttı. Bu uçakların tümü henüz geliştirme aşamasında bulunmakta ve kısa vadede F-35 ile rekabet etmeleri zor görünse de, RSAF’in gelecekteki envanteri için potansiyel alternatifler olarak değerlendiriliyor.
Diğer dikkat çekici hava platformları neler?
Beşinci nesil olmasa da, Çin-Pakistan ortak üretimi JF-17 Thunder savaş uçağı da fuarda ilgi gördü. Çin menşeli geniş bir silah envanteriyle sergilenen bu model, farklı ülkelere satış başarısı elde etmiş durumda. Ayrıca, Lockheed Martin, F-35’in yanı sıra çöl kamuflajlı ve RSAF işaretli bir C-130J Super Hercules nakliye uçağı maketi de sergileyerek Körfez ülkesine ilave satış hedefini ortaya koydu.
Açık alanda, biri ABD Donanması’na, diğeri Suudi Kraliyet Donanması’na ait iki MH-60R deniz helikopteri görücüye çıktı. Bu modelin Suudi envanterindeki yaygınlığı, Suudi Arabistan’ın deniz hava gücünü artırma çabalarını yansıtıyor. Airbus’ın fuarda sunduğu geliştirilmiş A400M nakliye uçağı teklifi ise dikkat çekici bir sürpriz oldu. Avrupa şirketi, taktik faydalı yük kapasitesini 37 tondan 40 tona çıkaran bir versiyon önerdi ve bu artışın donanım değişikliği olmadan, 2028–2029 döneminde yapılabilecek yazılım güncellemeleriyle sağlanacağı belirtildi.
Airbus ve Eurofighter'ın Suudi Arabistan'daki rolleri nedir?
Airbus temsilcileri, Suudi Arabistan ile görüşmelerin ileri aşamada olduğunu ifade etti. Teklifi desteklemek amacıyla Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne (RAF) ait bir A400M fuarda sergilendi ve Suudi yetkililer tarafından incelendi. Airbus’ın Suudi Arabistan’daki platform sayısının fazlalığı nedeniyle fuarda belirgin bir ağırlığı vardı. Uçuş alanında RSAF’e ait altı A330 MRTT tanker uçağından biri sergilendi; yakında dört yeni uçak daha envantere katılacak. Bu uçaklar hem sepet-sonda hem de merkezi boom sistemiyle yakıt ikmali yapabiliyor.
Airbus standında ayrıca C-295W maketi de yer aldı. Suudi Arabistan İçişleri Bakanlığı envanterinde hâlihazırda dört C-295W bulunuyor ve çöl ile aşırı sıcak koşullardaki performansı Suudi makamlarca özellikle vurgulanıyor. Airbus, RSAF’in daha ağır nakliye uçaklarını tamamlayacak şekilde bu modelin satışını artırmayı hedefliyor. Suudi Arabistan, bugüne kadar 72 adet satın aldığı Eurofighter ile bu uçağın en büyük müşterilerinden biri konumunda. WDS sırasında RSAF’in 95. yıl dönümüne özel boyanmış bir Eurofighter sergilendi. Eurofighter konsorsiyumu, en son donanım ve yazılım güncellemeleriyle yeni bir satış için yoğun çaba gösteriyor.
