Maden borsası gerçek mi, ne zaman kurulacak ve nerede satış yapılacak soruları, Türkiye'de uzun süredir gündemde olan bir konudur. 2026 yılında İstanbul Finans Merkezi'nde hayata geçirilmesi planlanan bu yeni yapı, altın, bakır, bor ve nadir toprak elementleri gibi stratejik minerallerde referans fiyat oluşturmayı amaçlamaktadır.
Son günlerde yapılan açıklamalar, maden borsası için somut adımlar atıldığını göstermektedir. 2026 yılı bitmeden İstanbul Finans Merkezi çatısı altında kurulması planlanan bu sistem için düzenleyici süreç başlatılmıştır. Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) tarafından Sermaye Piyasası Kurulu’na (SPK) yapılan resmi başvuru, onay sürecinin başladığını ortaya koymaktadır.
Maden Borsası Gerçek mi, Türkiye’de Yeni Sistem Nasıl İşleyecek?
Türkiye Madenciler Derneği (TMD) Başkanı Mehmet Yılmaz, maden borsasının kurulması için resmi başvurunun yapıldığını belirtmiştir. Bu yeni piyasa yapısının İstanbul Finans Merkezi içinde konumlandırılması planlanmaktadır. EPİAŞ’ın enerji piyasalarında uyguladığı şeffaf fiyat mekanizması ve vadeli işlem altyapısı, madencilik sektöründe de referans fiyat oluşumuna olanak tanıyacaktır.
Bu durum, iç piyasada uluslararası standartlara yakın bir fiyatlama modeli oluşturmayı hedeflemektedir. Türkiye’nin zengin yer altı kaynaklarına rağmen, küresel finansman sisteminde hak ettiği değeri bulamadığı sıkça dile getirilmektedir. Yeni borsa modeliyle birlikte fiyatların daha izlenebilir ve karşılaştırılabilir hale gelmesi amaçlanmaktadır.
Maden Borsasında Ne Satılacak, Hangi Madenler İşlem Görecek?
Kurulması planlanan platformda özellikle stratejik öneme sahip mineraller öne çıkacaktır. Altın, bakır, bor ve nadir toprak elementleri için referans fiyat oluşturulması hedeflenmektedir. Bu ürünlerin hem savunma sanayi hem de yüksek teknoloji üretimi açısından kritik öneme sahip olduğu bilinmektedir.
Altın ve bakır, küresel piyasalarda yoğun işlem gören emtialar arasında yer alırken, bor Türkiye’nin rezerv bakımından güçlü olduğu alanlardan biridir. Nadir toprak elementleri ise elektronik, batarya ve savunma teknolojilerinde kullanıldığından, küresel rekabette önemli bir rol oynamaktadır. Maden borsasında bu ürünlerin spot ve vadeli kontratlarla işlem görmesi, üreticilerin fiyat riskini yönetmesini kolaylaştıracaktır.
Maden Borsası Ne Zaman Çıkacak, 2026 Takvimi Netleşti mi?
Açıklamalara göre, işlemlerin 2026 yılı içinde başlatılması öngörülmektedir. SPK onayının ardından, teknik ve operasyonel altyapının tamamlanması hedeflenmektedir. Sürecin 2026 yılı bitmeden devreye alınması planlanmaktadır. Maden borsası fikri daha önce 12. Kalkınma Planı’nda da yer almıştı ve bu nedenle atılan adım, planlı ekonomi hedeflerinin bir parçası olarak değerlendirilmektedir.
2026 Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programı’nda madencilik sektörünün ulaştırma ile birlikte en yüksek payı alan alanlardan biri olması dikkat çekmektedir. Sektör temsilcileri, zamanlamanın küresel emtia piyasalarındaki dalgalanmalar açısından kritik olduğunu vurgulamaktadır. Özellikle enerji dönüşümü ve savunma sanayi yatırımları, stratejik minerallere olan talebi artırmaktadır.
Maden Borsasında İşlem Görecek Ürünler Nerede Üretilecek?
“Nerede üretilecek?” sorusu, yeni sistemin en çok merak edilen başlıklarından biridir. Maden borsasında işlem görecek ürünlerin üretim noktası değişmeyecek ve altın, bakır, bor ve nadir toprak elementleri Türkiye’nin farklı bölgelerindeki ruhsatlı sahalarda çıkarılmaya devam edecektir. Bor rezervleri ağırlıklı olarak Eskişehir, Kütahya ve Balıkesir çevresinde bulunmaktadır.
Bakır üretimi, Artvin, Rize ve Elazığ gibi illerde yoğunlaşırken, altın madenciliği Ege ve İç Anadolu bölgelerinde öne çıkmaktadır. Nadir toprak elementleri konusunda ise son yıllarda Eskişehir Beylikova sahası dikkat çekmektedir. Yeni borsa yapısı, üretim yerinden ziyade satış ve fiyatlama mekanizmasını düzenleyecek ve böylece yerli üretici, uluslararası piyasalara daha güçlü bir referans fiyatla çıkabilecektir.
Türkiye’nin madencilik ihracatı son yıllarda artış göstermekte olup, geçen yıl yüzde 3,4’lük yükselişle 6,2 milyar dolara ulaşmıştır. Doğal taş ihracatı 2 milyar doları, metalik cevher ihracatı ise 2,3 milyar doları bulmuştur. Kromda Çin pazarındaki daralmaya rağmen İspanya ve ABD gibi alternatif pazarlarda artış sağlanmıştır. Ayrıca, Kanada ile madencilik ve finansman alanında geliştirilen ilişkiler de dikkat çekmektedir. Mart ayında düzenlenecek Prospectors & Developers Association of Canada (PDAC) Madencilik Zirvesi’nde Türkiye’nin aktif rol alması beklenmektedir. Maden borsasının devreye girmesiyle uluslararası işbirliklerinin daha kurumsal bir zemine oturacağı ifade edilmektedir. Madenciliğin gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı yaklaşık yüzde 1 seviyesinde olsa da, sektör temsilcileri potansiyelin çok daha yüksek olduğuna dikkat çekmektedir. Tarımdan sonra ikinci stratejik sektör olarak tanımlanan madencilikte, yeni piyasa yapısının dengeleri değiştirmesi beklenmektedir.
