İngiltere’nin Avrupa Birliği’ne (AB) yönelik gıda ihracatı, Brexit sonrası dönemde ciddi bir azalma yaşadı. Son beş yıl içinde, İngiltere’nin AB ülkelerine yaptığı gıda ihracatı yüzde 23,4 oranında gerileyerek, gıda sektöründe önemli kayıplara yol açtı. Bu durum, İngiliz gıda sektörünün AB pazarında karşılaştığı zorlukları ve Brexit’in ticari etkilerini gözler önüne seriyor.
İhracatta Düşüş ve Pazar Kaybı
Food and Drink Federation (FDF) verilerine göre, 2016-2020 döneminde 6,7 milyar kilogram olan gıda ihracatı, 2021-2025 arasında 5,1 milyar kilograma düştü. Özellikle Almanya, Polonya ve Belçika gibi ana pazarlarda yaşanan kayıplar dikkat çekici boyutlara ulaştı. Almanya’ya yapılan gıda ihracatı yüzde 59,1, Polonya’ya yüzde 51,9 ve Belçika’ya ise yüzde 39,9 oranında azaldı. Bu veriler, Brexit’in AB içindeki ticaret üzerinde yarattığı yapısal sorunların altını çizmektedir.
İthalat Rekorları ve Küresel İhracat Artışı
AB pazarındaki kayıplara rağmen, İngiltere’nin küresel gıda ve içecek ihracatı 2025’in ilk üç çeyreğinde yüzde 5,8 oranında artış gösterdi. Bu artışın başlıca nedeni, AB dışı ülkelere yapılan ihracattaki yüzde 6,2’lik yükseliş olarak belirlendi. Dönem içerisinde Hindistan’a yapılan ihracat yüzde 9,6, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerine ise yüzde 6,3 oranında arttı. Bununla birlikte, AB dışından yapılan gıda ve içecek ithalatı da yüzde 17,1 oranında yükselerek, toplam ithalat hacminin 49,6 milyar sterline (yaklaşık 58 milyar Euro) ulaşmasını sağladı.
Gıda İhracatının Geleceği ve Hedefler
FDF, İngiltere hükümetine gıda ve içecek ihracatını 2035 yılına kadar 10 milyar sterlin artırarak toplamda 35 milyar sterlin seviyesine çıkarma hedefinde bulunduğunu açıkladı. Bu hedefe ulaşılması için devlet destekli yeni adımların atılması gerektiği vurgulandı. Federasyonun önerileri arasında, AB ile yürütülen Sıhhi ve Bitki Sağlığı (SPS) müzakerelerinde sektörle yakın temas kurulması, ambalajlama ve etiketleme gibi alanlarda tamamlayıcı politikaların geliştirilmesi ve özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ’ler) için 2,6 milyon sterlinlik bir destek fonu oluşturulması yer alıyor.
Uluslararası Karşılaştırmalar
Veriler, İngiltere’nin 2020-2024 dönemindeki küresel gıda ihracat hacminin, 2015-2019 ortalamasına kıyasla yaklaşık yüzde 20 daha düşük olduğunu göstermektedir. Bu süreçte, Almanya, İtalya ve Hollanda gibi ülkeler ihracat hacimlerini artırırken, Fransa’daki düşüş ise yüzde 5,7 ile sınırlı kalmıştır. Bu durum, Brexit sonrası dönemde İngiltere’nin karşılaştığı zorlukların büyüklüğünü ve diğer Avrupa ülkeleri ile rekabet gücünü de gözler önüne seriyor.
